Mae Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru (CLlLC) wedi lansio ‘Dros Gymru Wydn’ sef cam cyntaf ei maniffesto ar gyfer etholiadau’r Senedd 2026. Datblygwyd y ddogfen ar y cyd gan arweinwyr pob un o awdurdodau lleol Cymru. Mae’r rhaglen yn amlinellu chwe thema allweddol i Lywodraeth nesaf Cymru ei ystyried, gan amlygu’r ffyrdd gall llywodraeth leol a’r Senedd gydweithio’n fwy effeithlon gyda phwyslais arbennig ar gynllunio ar gyfer y tymor hir.
Y chwe thema yw:
- Cynllun cyllido cynaliadwy ar gyfer gwasanaethau, gan gynnwys gofal cymdeithasol, fel y gall cynghorau symud o bwyntiau pwysau “ymladd tân” tuag at gynllunio tymor hir ar gyfer y dyfodol.
- Ffordd o weithio gyda’i gilydd ar draws rhanbarthau sy’n hyblyg ac yn canolbwyntio ar arbed arian, cryfhau gwasanaethau, a helpu pobl.
- Gweithio gyda’n gilydd dros Gymru drwy gryfhau’r Cytundeb Partneriaeth rhwng Llywodraeth leol a Llywodraeth Cymru, gyda chyllid teg ar gyfer unrhyw ddyletswyddau newydd.
- Mabwysiadu ffocws atal newydd i fynd i’r afael â salwch, addasu i newid yn yr hinsawdd, adferiad natur, yn ogystal â hamdden a hamdden.
- Blaenoriaethu Cymru ddigidol drwy roi adnoddau llawn i strategaeth ddigidol ar gyfer Cymru, gan ddefnyddio data a thechnoleg i drawsnewid gwasanaethau cyhoeddus
- Rhyddid a hyblygrwydd newydd i Gynghorau Cymru i gyflawni adnewyddu trefol a gwytnwch gwledig, gan ganolbwyntio ar dwf cynaliadwy ein cymunedau.
Bydd ail ddogfen fwy manwl yn cael ei gyhoeddiyn y dyfodol y mae CLlLC yn dweud bydd yn ceisio llywio rhaglen y llywodraeth nesaf mewn modd cadarnhaol.
Mewn datganiad dywedodd Arweinydd Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru, y Cynghorydd Andrew Morgan:
“Mae’r maniffesto hwn yn ymwneud ag uchelgais a phartneriaeth. Mae cynghorau lleol ar y rheng flaen o ran darparu’r gwasanaethau sy’n bwysicaf i bobl, o ysgolion i ofal cymdeithasol, tai i’r amgylchedd. Rydym am weithio gyda Llywodraeth nesaf Cymru nid yn unig i ymdopi â phwysau, ond i fanteisio ar gyfleoedd.
Ar gyfer Gymru wydn, mae angen cyllid cynaliadwy ar gyfer gwasanaethau fel gofal gymdeithasol, cyfrifoldebau teg, a’r rhyddid i arloesi’n lleol. Mae cynghorau yn barod i wynebu’r her honno, ond dim ond os ydym yn gweithredu gyda’n gilydd y gellir adeiladu gwytnwch. Mae’r bartneriaeth adeiladol rhwng llywodraethau lleol a llywodraethau Cymru wedi bod yn nodweddiadol o’r tymor diwethaf. Mae’n hanfodol i’r cydweithrediad agos hwnnw barhau os ydym am gyflawni gyda’n gilydd i’n pobl a’n lleoedd.”
Gallwch ddarllen ‘Dros Gymru Wydn’ drwy ddilyn y ddolen hon i wefan CLlLC.
