Mae dadansoddiad gan Pragmatix Advisory ar gyfer The Rural Coalition yn tynnu sylw at sut mae Lloegr wledig wedi bod yn tanberfformio ers degawdau, a sut y gallai llywodraethu wedi’i dargedu, cyllid teg a datrysiadau dan arweiniad lleol ryddhau biliynau mewn cynhyrchiant ychwanegol a derbyniadau treth.
Er bod y canfyddiadau’n canolbwyntio ar Loegr, bydd yr heriau sylfaenol yn gyfarwydd i Gymru wledig: poblogaethau sy’n heneiddio, costau cyflenwi uwch, trafnidiaeth gyfyngedig, bylchau digidol, llai o opsiynau hyfforddi a phwysau tai sy’n gyrru pobl ifanc i ffwrdd o’r ardaloedd sydd eu hangen fwyaf.
Neges graidd yr adroddiad yw bod yr heriau hyn yn strwythurol, nid yn anochel – ac mae gwledydd sy’n cael llywodraethu gwledig yn iawn, gan gynnwys cenhedloedd Sgandinafaidd, yn gweld cydbwysedd gwledig–trefol llawer cryfach a chynhyrchiant uwch o lawer.
A all Cymru gymryd unrhyw beth o’r dystiolaeth hyn i gryfhau ein polisïau gwledig, fframweithiau cyllido a dulliau dan arweiniad cymunedau? Mae hyn yn arbennig o berthnasol wrth i Gymru edrych ar ddyfodol trafnidiaeth, buddsoddi digidol, swyddi gwyrdd, mynediad at iechyd a rôl cymunedau grymus lleol wrth lunio atebion.
Yr adroddiad llawn – Reigniting-rural-futures-final-report.pdf
